Na tej stronie internetowej wykorzystywane są pliki cookies zbierane do celów statystycznych i wykorzystywane do poprawnego działania serwisu www. Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies można zmienić w ustawieniach przeglądarki - niedokonanie zmian ustawień przeglądarki jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.
Menu O nasAktualnościZmiany klimatyczneOdnawialne źródła energiiZielone budownictwoPrawo w OZEŹródła finansowania Katalog firm Szukaj firm na mapie
Odnośniki do naszych stron w-modr.pl w-modr.pl w-modr.pl

Świat wobec zmian klimatu

Zmiany klimatyczne to problem globalny, wymagający globalnych rozwiązań. Podczas Szczytu Ziemi w 1992 roku w Rio de Janeiro liderzy 172 państw doszli do wspólnego wniosku, że konieczna jest zmiana nastawienia do problemów środowiska i należy je brać pod uwagę przy podejmowaniu decyzji politycznych i ekonomicznych. Uczestnicy Szczytu podpisali Ramową Konwencję w sprawie Zmian Klimatu, która ma za zadanie zapobiec zwiększaniu się koncentracji gazów cieplarnianych w atmosferze i wynikającym z tego zmianom klimatycznym. Postanowienia Konwencji zostały następnie rozszerzone przez Protokół z Kioto, który został podpisany w grudniu 1997 roku, a wszedł w życie 16 lutego 2005 roku.

Międzyrządowy Panel do spraw Zmian Klimatu - IPCC

Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) został utworzony w 1988 roku przez Światową Organizację Meteorologiczną (World Meteorological Organization, WMO) i Program Ochrony Środowiska Narodów Zjednoczonych (United Nations Environment Programme, UNEP). Celem Panelu, do którego mogą przystępować wszyscy członkowie ONZ i WMO, jest dostarczanie obiektywnych informacji na temat przyczyn, potencjalnych skutków i możliwości powstrzymywania postępujących zmian klimatu. Od momentu powstania IPCC opublikował szereg dokumentów, które są szeroko wykorzystywane przez ustawodawców, naukowców, ekspertów i studentów.

Organizacja

Decyzje dotyczące struktury, reguł działań, procedur i programu pracy Panelu zapadają podczas zwoływanych mniej więcej raz do roku sesji plenarnych IPCC. Panel wybiera wtedy Przewodniczącego i Biuro, akceptuje przygotowane raporty i definiuje zakres raportów, które będą dopiero opracowywane. Prowadzone w sześciu oficjalnych językach ONZ sesje plenarne IPCC gromadzą zazwyczaj setki uczestników - reprezentantów rządów państw i rozmaitych organizacji.

W ramach IPCC działają trzy grupy robocze i Grupa Zadaniowa ds. Krajowej Inwentaryzacji Gazów Cieplarnianych (Task Force on National Greenhouse Gas Inventories). Pierwsza Grupa Robocza zajmuje się naukowymi aspektami zmian klimatycznych. Druga Grupa Robocza ocenia podatność systemu społeczno-ekonomicznego i środowiska naturalnego na wpływ zmian klimatu, zajmuje się też negatywnymi i pozytywnymi konsekwencjami tych zmian oraz możliwościami przystosowawczymi społeczeństwa i środowiska. Trzecia Grupa Robocza zajmuje się ograniczaniem emisji gazów cieplarnianych i pozostałymi sposobami powstrzymywania zmian klimatu. Każdą grupą roboczą i Grupą Zadaniową kieruje dwóch przewodniczących – jeden z rozwiniętego, drugi z rozwijającego się kraju.

Publikacje

Raporty IPCC opracowują zespoły autorów, w skład których wchodzą eksperci z uniwersytetów, centrów badawczych, firm, stowarzyszeń ekologicznych i innych organizacji z ponad 100 krajów świata. W przygotowywaniu raportów uczestniczy zazwyczaj kilkuset autorów – na przykład jeden z Raportów Oceniających był współtworzony przez 455 autorów głównych i 838 autorów wspomagających. Kolejnych kilkuset ekspertów bierze udział w recenzowaniu raportów. Eksperci są wyznaczani przez rządy państw i organizacje międzynarodowe.

Raporty Oceniające składają się z kilku tomów i dostarczają wszechstronnych naukowych, technicznych i społeczno-ekonomicznych informacji na temat zmian klimatu, ich możliwych skutków i ewentualnych kroków, które należałoby przedsięwziąć w związku ze zmianami. Pierwszy Raport Oceniający został opublikowany w roku 1990, następnie ukazały się „Climate Change 1995” i „Climate Change 2001”. Kolejny raport jest przewidywany na rok 2007.

Raporty Specjalne przedstawiają ocenę szczegółowego problemu i są często przygotowywane na życzenie krajów-stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (UN FCCC). W 2005 roku ukazały się dwa raporty: „Chroniąc warstwę ozonową i globalny system klimatyczny” („Safeguarding the Ozone Laser and the Global Climate System: Issues Related to Hydrofluorocarbons and Perfluorocarbons”) oraz „Raport specjalny IPCC dotyczący wychwytu i magazynowania dwutlenku węgla” („Carbon Dioxide Capture and Storage”).

Raporty Metodologiczne zawierają wskazówki dotyczące krajowych inwentaryzacji gazów cieplarnianych, są więc często wykorzystywane przez kraje-strony UN FCCC, opracowujące własne dokumenty. Pierwsze wytyczne zostały przyjęte w roku 1994 i opublikowane rok później, ich poprawiona wersja ukazała się zaś w roku 1996. Najnowszy dokument - “2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories” – został opublikowany na początku roku 2006.

Dokumenty Techniczne zawierają analizę konkretnych problemów z perspektywy naukowej bądź technicznej. Ich podstawą są często raporty IPCC. Dotychczas ukazały się m. in. „Implikacje proponowanych ograniczeń emisji CO2” („Implications of Proposed CO2 Emissions Limitations”, 1997) oraz „Zmiany klimatu i bioróżnorodność” („Climate Change and Biodiversity”, 2002). Na rok 2007 przewidywana jest publikacja dokumentu dotyczącego zmian klimatu i wody („Technical Paper on Climate Change and Water”).

Stany Zjednoczone: za dużo ropy, za mało OZE

Brazylia planuje w ciągu najbliższych 5 lat zastąpić 80% benzyny etanolem, Szwecja zamierza w najbliższym piętnastoleciu zrezygnować z wykorzystywania ropy naftowej i węgla do produkcji energii, zaś Islandia chce do roku 2050 przestawić wszystkie samochody i statki na paliwo wodorowe, pozyskiwane z elektryczności wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii.

Tymczasem Stany Zjednoczone, które nie ratyfikowały Protokołu z Kioto (projekt jego przyjęcia został odrzucony przez Senat stosunkiem głosów 95:0) produkują ze źródeł odnawialnych tylko około 6% energii elektrycznej – mniej więcej tyle samo, co przed trzydziestu laty. W latach 1997-2002 udział OZE w produkcji energii elektrycznej w Ameryce nawet się zmniejszył (o 1%). Równocześnie Amerykanie są największymi światowymi konsumentami ropy naftowej: zużywają aż jedną czwartą globalnej produkcji ropy, choć stanowią zaledwie 4,5% ludności świata.

 

„Ameryka nałogowo spożywa ropę, która często importowana jest z niestabilnych obszarów świata” – stwierdził prezydent George Bush w orędziu o stanie państwa, podkreślając konieczność uniezależnienia się od importu ropy z Bliskiego Wschodu. Celowi temu ma służyć między innymi podjęcie Zaawansowanej Inicjatywy Energetycznej (Advanced Energy Initiative), w ramach której o 22% wzrosną federalne nakłady na badania nad czystym spalaniem węgla, wykorzystaniem OZE, zwiększaniem efektywności silników samochodowych, hybrydowymi systemami napędu i ogniwami wodorowymi.

 

Źródła:

  • www.ipcc.ch
  • www.ipcc-nggip.iges.or.jp/public/gl/invs1.htm
  • ekologia-info.pl
  • Bushujący w kukurydzy, Polityka, 8/25.02.2006

 

Ramowa Konwencja Narodów Zjednoczonych

Ramowa Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (UNFCCC) została podpisana w czerwcu 1992 podczas Szczytu Ziemi w Rio de Janeiro przez przedstawicieli 154 państw. Głównym celem Konwencji jest stabilizacja koncentracji gazów cieplarnianych w atmosferze na poziomie, który „zapobiegłby niebezpiecznej antropogenicznej ingerencji w system klimatyczny” (UNFCCC, 1992).

Konwencja ustanawia główne zasady, którymi powinny kierować się państwa w dążeniu do redukcji emisji gazów cieplarnianych. Między innymi zasadę, mówiącą o konieczności podjęcia działań, które zapobiegną lub zminimalizują negatywne skutki zmian klimatycznych. Brak naukowych dowodów potwierdzających zagrożenie nie powinien być argumentem powstrzymującym podjęcie takich działań. Inne zasady mówią o konieczności promowania zrównoważonego rozwoju oraz konieczności podjęcia przez państwa rozwinięte głównej roli w przeciwdziałaniu zmianom klimatu.

Zarówno państwa wysoko rozwinięte wymienione w Załączniku I, jak i państwa rozwijające się, podpisując Konwencję przyjęły na siebie szereg zobowiązań. Do zobowiązań tych należą: publikowanie raportów o antropogenicznych emisjach gazów cieplarnianych, formułowanie i wdrażanie krajowych i regionalnych programów redukcji emisji, popieranie transferu technologii pozwalających zapobiegać emisjom, popieranie zrównoważonego zarządzania, a także współpracy w zakresie badań naukowych związanych  ze zmianami klimatu.

Państwa rozwinięte dodatkowo zobowiązały się do  redukcji emisji gazów cieplarnianych do poziomu z roku 1990. Najbogatsze państwa, wymienione w Załączniku II zadeklarowały, iż zapewnią nowe fundusze, które pomogą państwom rozwijającym się wywiązać się ze zobowiązań wynikających z Konwencji. Państwa te będą także umożliwiać dostęp do nieszkodliwych dla środowiska technologii.

Konferencja stron

Najwyższym organem Konwencji jest Konferencja Stron. Stronami są wszystkie kraje które ratyfikowały konwencję (do lipca 2001 było ich 185). Konferencja Stron czuwa nad procesem wdrażania postanowień Konwencji przez państwa, weryfikuje nowe informacje naukowe dotyczące zmian klimatycznych, a także wprowadza nowe postanowienia do Konwencji poprzez poprawki i protokoły. W grudniu1997 roku odbyło się spotkanie Konferencji Stron, na którym podpisany został Protokół do Konwencji zwany Protokołem z Kioto.

Protokół rozszerza postanowienia Konwencji, przyjmując za cel doprowadzenie do redukcji emisji gazów cieplarnianych łącznie przez państwa rozwinięte w latach 2008 – 2012  o przynajmniej 5%. Protokół jest pierwszym międzynarodowym postanowieniem dotyczącym zmian klimatu mającym moc prawną.

Polska ratyfikowała Konwencję w dniu 28 lipca 1994 roku (więcej informacji na ten temat w dziale: Polska wobec zmian klimatycznych).
 

Źródła:

Ramowa Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (UNFCCC), 1992.

 

Protokół z Kioto

Protokół z Kioto do Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu został przyjęty przez Konferencję Stron (najwyższy organ Konwencji) w grudniu 1997 roku. Protokół jest prawnie wiążącym porozumieniem międzynarodowym, nakładającym na państwa wysoko rozwinięte (Załącznik I do Konwencji) obowiązek redukcji całkowitej emisji sześciu gazów cieplarnianych: dwutlenku węgla (CO2), metanu (CH4), podtlenku azotu (N2 O), fluorowęglowodorów (HFC), perfluorokarbonów (PFC), oraz sześciofluorku siarki (SF6) o przynajmniej 5% w latach 2008 – 2012.

Kraje Unii Europejskiej, większość krajów położonych w Europie Centralnej i Wschodniej oraz Szwajcaria zobowiązały się do 8% redukcji emisji. Stany Zjednoczone zadeklarowały 7% redukcję, Kanada, Węgry, Japonia oraz Polska 6% natomiast Rosja, Nowa Zelandia i Ukraina miały ustabilizować emisję gazów cieplarnianych na dotychczasowym poziomie. Norwegia dostała zezwolenie na zwiększenie emisji o 1%, Australia o 8%, a Islandia o 10%.

Warunkiem wejścia w życie Protokołu było ratyfikowanie go przez 55 krajów mających przynajmniej 55% udział w światowej emisji gazów cieplarnianych. Unia Europejska ratyfikowała Protokół w maju 2002 roku, Polska w grudniu 2002 roku (więcej informacji na ten temat w dziale: Polska wobec zmian klimatycznych), natomiast Stany Zjednoczone wycofały się z podjętych wcześniej zobowiązań. Kluczowe znaczenie miała decyzja Rosji, która podpisała dokument 5 listopada i został on formalnie ratyfikowany przez ONZ 18 listopada 2004 roku.  Zgodnie z procedurą Protokół wszedł w życie 16 lutego 2005 roku.

Mechanizmy Protokołu z Kioto

Protokół wprowadził kilka mechanizmów redukcji emisji. Należą do nich:

  • Mechanizm Wspólnych Działań (Joint Implementation)
  • Mechanizm Czystego Rozwoju (Clean Development Mechanism)
  • Mechanizm Handlu Emisjami (Emission Trading)
  • Mechanizm Aktywacji Absorpcji CO2 przez Rośliny

Mechanizm Wspólnych Działań polega na inwestowaniu przez kraje wysoko rozwinięte w krajach o niższych kosztach redukcji emisji. Za uzyskaną redukcję kraj inwestujący otrzyma odpowiednią ilość jednostek ERU (Emission Reduction Unit - Jednostki Emisji Unikniętej).

Mechanizm Czystego Rozwoju ma zachęcić kraje rozwinięte do finansowania projektów mających na celu redukcję emisji w krajach rozwijających się, na które nie został nałożony limit emisji. Kraj inwestujący otrzymuje w zamian Certyfikat Redukcji Emisji - CER.

Handel emisjami ma za zadanie umożliwić sprzedaż i zakup pozwoleń na emisję pomiędzy krajami. Każdy kraj-strona otrzymuje określoną liczbę jednostek dopuszczalnej emisji wyrażoną w tonach CO2, jednostki te staną się przedmiotem handlu na zasadach wolnego rynku.

Mechanizm Aktywacji Absorpcji ma przyczynić się do zwiększenia udziału roślin w procesie redukcji emisji CO2 , np. poprzez zalesienie. Kraj, niekoniecznie będący stroną Protokołu, otrzyma w zamian jednostki RMU - Removal Unit.

Kara za emisje

Za niedotrzymanie postanowień protokołu z Kioto grozić będzie grzywna – zdecydowali uczestnicy zakończonej 9.12.2005. konferencji klimatycznej ONZ w Montrealu. Jak donosi opublikowany pod koniec grudnia 2005 raport brytyjskiego Institute for Public Policy Research, karę powinny zapłacić prawie wszystkie kraje uprzemysłowione, gdyż ciągle emitują – i jak wszystko wskazuje nadal będą emitować – zbyt duże ilości węgla. W 2005 roku ludzkość wyemitowała około 7 mld ton węgla, zaś liczby przewidywane na rok 2006 są jeszcze wyższe.

Źródła:

  • Protokół z Kioto, 1997.
  • Umeda, 2004. Nadchodzi era Protokołu z Kioto, Czysta Energia, 12/2004.

 

     Anculewicz Urszula
      W-MODR Olsztyn

 

Reklama
reklama
reklama
reklama
reklama